در روزهای گرم تابستان، بررسی علت قطع و وصل شدن کولر ماشین از موضوعات پرکاربرد برای تمام رانندگان است. وقتی باد گرم جایگزین باد سرد می شود، آسایش سرنشینان به هم می خورد. ما در این نوشته تخصصی تمام زوایای این موضوع را تحلیل می کنیم. در این مقاله به بررسی مشکلات برقی، ایرادهای قطعات مکانیکی و راهکارهای برطرف کردن این مشکل می پردازیم. سیستم خنک کننده خودرو از اجزای گوناگونی ساخته شده است. کارکرد هماهنگ این قطعات هوای خنک تولید می کند. خرابی یک قطعه کوچک روند خنک سازی را متوقف می سازد. شناخت این بخش ها به شما جهت عیب یابی سریع کمک خواهد داد.

علت قطع و وصل شدن کولر ماشین چیست؟

قطع و وصل شدن باد خنک دلایل متعددی دارد. گاهی اوقات سیستم برق خودرو دچار نوسان می شود. در موارد دیگر قطعات مکانیکی به دلیل استهلاک کارایی خود را از دست می دهند. تغییر دمای باد کولر نشانه ای واضح از وجود اختلال در مدار است. اگر علت قطع و وصل شدن کولر ماشین به موقع شناسایی و برطرف نشود، خسارت های بیشتری به همراه دارد. در این بخش تمام عوامل اصلی بروز این اختلال را تشریح می کنیم تا اطلاعات کامل در اختیار شما قرار گیرد.

1) کمبود یا کاهش گاز مبرد

یکی از مهم ترین دلایل این اختلال، کمبود یا اتمام گاز کولر است. گاز مبرد درون لوله ها و قطعات چرخش دارد. وجود نشتی کوچک در اورینگ های رابط یا اتصالات کمپرسور باعث خروج تدریجی گاز می شود. کاهش فشار گاز سبب می گردد کمپرسور به طور مداوم خاموش و روشن شود. در چنین شرایطی، بررسی دقیق علت قطع و وصل شدن کولر ماشین اولین اقدام عیب یابی محسوب می شود. برای رفع این مشکل، ابتدا باید محل نشتی به طور کامل مسدود گردد. سپس شارژ گاز بر اساس استاندارد انجام می پذیرد. بدون رفع نشتی، شارژ مجدد گاز کاری بی فایده خواهد بود و گاز کولر دوباره تخلیه می شود.

2) خراب شدن رله ها و جعبه فیوز

رله ها قطعات برقی مهمی هستند که قطعی و وصل شدن جریان های قوی را هدایت می کنند. این قطعات مانند کلیدهای هوشمند عمل کرده و ولتاژ برق را کنترل می نمایند. اگر رله مربوط به کولر یا جعبه فیوز دچار سوختگی یا اتصالی شود، برق به کمپرسور نمی رسد. علائم خراب شدن رله شامل موارد زیر است:

• داغ شدن شدید موتور خودرو.
• کار نکردن فن خنک کننده.
• روشن ماندن مداوم فن یا خاموش نشدن آن.
• از کار افتادن دور تند یا کند فن به علت سوختن سیم پیچ رله.

3) آسیب دیدگی سوئیچ سه کاره

سوئیچ سه کاره حسگری حساس است که فشار گاز موجود در مدار را اندازه گیری می کند. این قطعه روشن شدن فن های خنک کننده در دورهای مختلف را هدایت می کند. چنانچه فشار گاز از مقدار معینی (حدود دو و نیم بار) کمتر باشد، سوئیچ اجازه درگیر شدن به کلاچ کمپرسور را نمی دهد. برای فهمیدن علت قطع و وصل شدن کولر ماشین، بهتر است بدانید وقتی فشار بالا برود، کنتاکت متصل شده و برق به کلاچ می رسد. گرفتگی فیلتر داخلی این سوئیچ به دلیل کارکرد زیاد، گردش مبرد را مختل می سازد.

4) ایراد در شیر قطع کن کمپرسور

شیر قطع کن یا شیر ترموستاتی روی کمپرسور قرار دارد. این شیر وظیفه تزریق گاز به مدار کمپرسور و اواپراتور را انجام می دهد. به مرور زمان و فعالیت مداوم، مقاومت مکانیکی این شیر کاهش می یابد. در نتیجه توانایی باز و بسته کردن مجرای خود را از دست می دهد. همچنین تجمع آلودگی ها باعث مسدود شدن فیلتر شیر می شود. عدم تصفیه مبرد و اختلال در گردش آن، از موارد مرتبط با علت قطع و وصل شدن کولر ماشین است. جهت رفع این مشکل، بررسی و شستشو یا تعویض این شیر پیشنهاد می شود.

5) عیب در بوبین یا کلاچ مغناطیسی

بوبین یک سیم پیچ الکتریکی است که عملکرد القایی دارد. وقتی برق به بوبین می رسد، این قطعه حالت آهنربایی پیدا می کند. سپس صفحه کلاچ به فولی ورودی کمپرسور متصل می شود. این اتصال باعث چرخش شفت و پیستون های داخل کمپرسور می گردد. اگر بوبین نیم سوز شود یا سیم پیچ آن آسیب ببیند، نیروی مغناطیسی لازم ایجاد نخواهد شد. در نتیجه کلاچ جدا شده و چرخش کمپرسور متوقف می شود. خراب شدن بوبین یکی از دلایل اصلی در موضوع علت قطع و وصل شدن کولر ماشین است و باید جریان برقی آن تست شود.

6) کاهش توان و خرابی قطعات داخلی کمپرسور

کمپرسور بخش اصلی سیستم سرمایش خودرو به شمار می رود. داخل کمپرسور قطعاتی مانند پیستون ها قرار دارند. استهلاک پیستون ها باعث کاهش قدرت پمپاژ گاز می شود. افت جریان یا کاهش سرمادهی اولیه از نشانه های ضعیف شدن این قطعه است. زمانی که کمپرسور نتواند فشار لازم را ایجاد کند، سیستم به طور خودکار قطع می شود. همین مسئله به بروز علت قطع و وصل شدن کولر ماشین می انجامد. تعویض قطعات داخلی کمپرسور یا تعویض کامل آن، کارکرد سیستم تهویه را به حالت اولیه برمی گرداند و سرمایش مطلوبی ایجاد می کند.

7) اختلال در سنسورهای دما و سنسور قلمی

سنسورهای دما وظیفه سنجش دمای محیط و مایع خنک کننده را بر عهده دارند. یک سنسور در بخش بیرونی خودرو و نزدیک سپر جلو قرار دارد. سنسور دیگری به نام سنسور قلمی یا فشار در بخش رادیاتور و زیر داشبورد نصب می شود. اگر این سنسورها اطلاعات اشتباه بفرستند، کولر خاموش می گردد. عوامل آسیب به سنسور فشار عبارتند از:

• کارکرد نادرست و فشار کاری شدید.
• وارد آمدن ضربه و لرزش به بدنه سنسور.
• قرارگیری در معرض دمای خیلی گرم یا خیلی سرد و رطوبت.

خرابی این سنسورها مستقیم بر علت قطع و وصل شدن کولر ماشین تاثیر می گذارد.

8) اختلال در عملکرد کندانسور

کندانسور یا رادیاتور کولر وظیفه انتقال گرمای جذب شده به خارج از خودرو را دارد. اگر پره های کندانسور به دلیل گرد و خاک کثیف شوند، تبادل حرارت صورت نمی گیرد. این موضوع باعث افزایش شدید دمای موتور و فشار سیستم می شود. برای جلوگیری از آسیب، مدار ایمنی خودرو کمپرسور را خاموش می کند. پس از خنک شدن نسبی، کمپرسور دوباره روشن می شود. شستشوی منظم کندانسور این ایراد را برطرف می سازد و راندمان سیستم را افزایش می دهد.

جمع بندی

در این مقاله کلیه دلایل خاموش و روشن شدن مداوم سیستم تهویه خودرو بررسی شد. قطعات برقی مانند رله ها و بوبین همراه قطعات مکانیکی مانند کمپرسور، شیرها و سنسورها کار خنک کنندگی را انجام می دهند. آگاهی از علت قطع و وصل شدن کولر ماشین به دارندگان خودرو کمک می کند قبل از بروز خسارت های سنگین، نسبت به تعمیر اقدام نمایند. انجام سرویس های دوره ای قبل از شروع فصل گرما، طول عمر قطعات را افزایش داده و از قطعی ناگهانی باد سرد جلوگیری می کند. همچنین بررسی منظم میزان گاز کولر و شستشوی کندانسور نیز گامی موثر در حفظ سلامت این سیستم است.

سوالات متداول

1) آیا کثیف شدن فیلتر کابین باعث قطع و وصل شدن کمپرسور می شود؟

خیر، کثیفی فیلتر کابین فقط پرتاب باد را کاهش می دهد اما سبب خاموش و روشن شدن مداوم کمپرسور نمی شود.

2) چرا کولر ماشین هنگام حرکت کار می کند اما در حالت درجا قطع می شود؟

ضعیف بودن فن کندانسور یا افت فشار گاز در حالت درجا باعث افزایش دما و قطع شدن اتوماتیک کمپرسور می شود.

3) هر چند وقت یک بار باید گاز کولر خودرو تست شود؟

سالانه یک بار پیش از آغاز فصل گرما، بررسی میزان گاز و عدم وجود نشتی در مدار توسط تعمیرکار پیشنهاد می شود.